Cách đây năm tháng đại sứ quán Việt Nam tại Kuwait đã nhận được lá thư của nột doanh nghiệp với lời đề nghị giới thiệu một đối tác Việt Nam có khả năng xuất khẩu cây cảnh với số lượng lớn phù hợp với khí hậu sa mạc khô, nóng của Kuwait. Cùng thời điểm đó, một số daonh nghiệp tại các nước như Malaysia, Singapore, Philippin lại đặt hàng Trung tâm đào tạo nghệ thật Bonsai Thanh Lâm, TP.HCM, một số lượng lớn cây cảnh, nhưng Trung tâm không cung cấp đủ, bà Nguyễn Thị Hoàng Ny, Giám đốc công ty cho biết.

THỊ TRƯỜNG RỘNG MỞ

Hiện nay, nhu cầu cây cảnh từ châu Âu và châu Á ngày một lớn và có sự phân luồng về chủng loại. Thị trường châu Âu ưa chuộng cây cảnh nhỏ trồng trong nhà như địa lan, hồ điệp, trầu bà. Ngược lại,thị trường châu Á lại quan tâm đến loại cây cành lốm đã ngoài trời, đặc biệt các loại cây dùng trưng bày trong dịp lễ như mai vàng, đào, si, cây thú kiêng.

 Các sản phẩm xuất khẩu hiện rất đa dạng và phong phú. Bên cạnh cây cảnh nhỏ, bon sai, cây giống cũng được cả 2 thị trường châu Au và  châu Á quan tâm. Công ty Cổ phần Sinh học Rằng Hoa Đà Lạt bắt đầu xuất khẩu giống cây cảnh tử năm 2005. Vựa cây canh Năm Công (Chợ Lách, Bến Tre) xuất khẩu cây uốn rồng đầu tiên sang Singapore từ năm 2006, hoặc Trung tâm Thanh Lâm cũng xuất khẩu cây mai vàng tử năm 2007. Ông Nguyễn Văn Tủi, trường ban kinh tế Xã Hội Nông dân TP.HCM, cho biết vài năm trở lại đây hoa đào bắt đầu được xuất khẩu sang một số nước châu Á.

Thị trường xuất khẩu của Trung tâm Thanh Lâm chủ yếu là các nước châu Á. Trung bình mỗi thị trường Trung tâm xuất khẩu khoảng 4.000 cây. Những loại cây xuất khấu quanh năm đó là mai chiếu thủy, thướt căng thăng. Ngoài ra còn có những loại cây chỉ xuất khẩu trong dịp lễ tết như thú kiêng, hoa xứ, cẩm thạch, ngọc thạch. Sáp tới, Công ty sẽ xuất kháu 4.000 cây mai vàng và một số cây bon sai phục vụ trong dịp lễ tết. Công ty Cổ phần Sinh học Rằng Hoa Đà Lạt cũng đang chuẩn bị xuất khẩu 200.000 cây đầu bà có hoa sang thị trường Bỉ với giá 4.100đồng/ cây. Loại cây này được rất nhiều nước châu âu ưa chuộng ông Nguyễn Đình Sơn, Giám đốc Công ty cho biết. Bình quân mỗi năng đơn đặt hàng của Rùng Hoa Đà Lạt tăng 20%. Giá xuất khẩu hiện cao hơn 20% giá cung cấp trong nước. Sáp tới Công ty có thêm 2 thị trường mới là Trung Quốc và Đài Loan. Nhu cầu từ thị trường này rất lớn, vì chi phí nhân công của họ cao khiến giá cây trồng cũng cao hơn Việt Nam.

Hiện nay giá nhân công các nước (như Nhật, Bỉ, New Zealand, Hàn Quốc) cao hơn nhiều so với Việt Nam. Chi phí nhân công tính trên mức giá bán cây cành lên tới 60%. Lợi thế của Việt Nam là giá bán cây cảnh rẻ hơn 30% so với các nước khác. Tuy nhiên, khó khăn nhất vãn là sự kiểm dịch vi khuẩn, những chất có hại trong cây tử những nhà nhập khẩu, ông Sơn cho biết thêm.

NGUỒN CUNG QUÁ HẸP

Nhu cầu từ thị trường ngày một lớn nhưng nguồn cung trong nước lại chưa đáp ứng đủ Có những nhà nhập khấu chấp nhận chờ vài tháng để lấy hàng nhưng số lượng vân không đủ. Nhiều sản phẩm kích thước không đồng đều, nhưng các doanh nghiệp nhập khấu văn tiếp tục đặt hàng vì những loại cây ấy chì Việt Nam mới trồng được, giá lại rẻ.

Theo bà Hoàng NylTrung tâm Thanh Lâm, nhu cáu từ thị trường rát lớn nhưng nguồn cung trong nước lại quá nhỏ. Chàng hạn, Singapore muốn nhập 1 0.000 cây cảnh uốn lần 12 con giáp nhưng Việt Nam chỉ cung cấp được 4.000 cây. Một điều đáng tiếc là những loại cây này có giá trị ra cam bà Hoàng Ny cho biết thêm.  Một cây cảnh uốn hình thú cao 3m có giá bán trung bình  50 triệu đồng. Trong khi đó 1 container 4.000 cây cành nhỏ  chỉ có giá 250 triệu đồng. Nhu cáu của nhà nhập kháu vài chục cây nhưng vựa Năm Công mới chỉ cung cấp cho thị trường Singapore 12 cây kiêng theo hình 12 con giáp, thiết kế theo lối cổng vòng nhà lục giác, con thú nhô. Hiện nay, tiến Tre có khoảng 5.000 cây hành nhưng háu hết các sàn chấm này mới chỉ cung cấp :ho thị trưởng trong nước.

GIẢI PHÁP NÀO CHO THỊ TRƯỜNG CÂY CẢNH VIỆT NAM?

Để có nhiều sản phẩm xuất khẩu, vựa Út Thu (Bến Tre) đã phải nhập nhiều loại giống cây lá mùa từ các nước, sau đó xuất kháu như cây kim phát tài trúc bách diệp, bách niên thủy tùng.

Tìm đến nhiều nguồn khác nhau là cách mà các vựa có đơn hàng đang xúc tiến. Trung tâm Thanh Lâm đã tìm đến các vựa để đặt hàng theo mẫu mã chủng loại yêu cầu của khách hàng. "Mỗi vựa vài chục cây giống gom lại cũng được vài ngàn cây xuất khẩu , bà Hoàng Ny cho biết. Hiện nay, nhà nước bát đầu cho các chủ vựa vay vốn để đầu tư phát triển thêm cây giống. Bên cạnh đó, để tạo sự ổn định về đơn hàng, nhiều doanh nghiệp đã cam kết rõ ràng với các vựa ngay khi đặt hàng, tránh tình trạng sản phẩm không biết bán cho ai. Để thúc đẩy hơn nữa việc đầu tư mở rộng các vựa cây cảnh, Nhà nước nên tạo tư cách pháp nhân cho các chủ vựa,ông Bùi Thanh Liêm, trưởng phòng Nông nghiệp huyện Chợ Lách, Bến Tre, cho biết. Hiện nay, muốn xuất khẩu các vựa này phải thông qua doanh nghiệm do đó không có sự chủ động và bất lợi rất lớn về giá cả. Chẳng hạn, vựa Năm Công bán một cây cành uống hình thú cao 3m với giá 20 triệu đồng nhưng khi sản phẩm qua tay doanh nghiệp, giá bán ra lên đến So triệu đồng.

Bên cạnh đói Nhà nước nên có những mô hình kinh tế liên kết tập thể, hợp tác xã hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn để giúp các vựa có thể trực tiếp xuất khẩu, ông Tủi, Hội Nông dân TP.HCMI cũng nhấn mạnh. Hiện các hiệp hội nông dân TP.HCM đang lên kế hoạch và định hướng cho Khát khẩu mai vàng tại thành phố trong vài năm tới vì đây à một thị trường tiềm năng rất lớn.

Theo Nhịp Cầu Đầu Tư